تبلیغات
گرافیک - خط در گرافیک
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : کاوه گرافیکیان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
گرافیک
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
دوشنبه 25 شهریور 1392 :: نویسنده : کاوه گرافیکیان
جلسه دوم : انواع خط 
ابتدا تعریفی از خوشنویسی...
خوشنویس: در معنایی کلی عبارت است از خوش نوشتن حروف و کلمات با رعایت اصول هندسی و بر اساس قواعد از پیش تعیین شده و البته خلاقیت.

در طی سده های اخیر گونه های متنوعی از قلم های خوشنویسی عربی و پارسی پدید آمد که از میان می توان به شاخص ترین آنها "اقلام سته " اشاره کرد، که شامل قلم های محقق، ریحان، نسخ، ثلث، توقیع، رقاع می باشد.
شکسته نستعلیق
در ادامه مطلب به بررسی این اقلام و شیوه های خوشنویسی پارسی خواهیم پرداخت...
خط کوفی:
اولین قلمیست که برای کتابت قران بکار رفت و چون در شهر کوفه رونق یافت آن را "کوفی" نام گذاری کردند.
این خط در آغاز عصر اسلام به مدت پنج قرن در سرزمین های اسلامی مانند افریقا،ایران، مصرو سوریه رواج داشت.نمونه ای از خط کوفی

این خط نمایانگر اصالت، قداست، قدمت، معنویت و روحیه ای محکم، وزین، جدی، مردانه و ایستا دارد.

خط نسخ:
در قرن سوم ابن مقله به وسیله ی قوانین و تناسباتی که در خط کوفی وضع کرده بود خط نسخ را پدید آورد.
این خط به تمام سرزمین‌های شرقی که تحت لوای اسلام بوده‌اند، گسترش یافت. ایرانیان برای نیازهایی چون کتابت نوعی نسخ بکار می‌بردند که متفاوت بود. امتیاز مهم خط نسخ در رعایت نسبت است، که یکی از قواعد مهم خوشنویسی می‌باشد که موجب زیبایی خط است.
نمونه ای از خط نسخ
از سده پنجم هجری تاکنون در کتابت قرآن اغلب از خط نسخ استفاده شده است.

خط محقّق:
خط محقق نزدیکترین خط به کوفی ساده‌است. در این خط اشکال حروف یکدست، یکنواخت و درشت اندام است که با فواصل منظم و بدون تداخل حروف می‌باشد. چون در این خط هر حرف شکلی ثابت و معین دارد با حروف دیگر اشتباه نمی شود و کلمات نیز تو در تو نوشته نمی شوند.

خط ریحان:
 خط ریحان مشتق از خط محقق و خطی است ظریف و کوچک اندام و تمام ویژگیهای خط محقق را دارد ولی ظریف‌تر است و به همین جهت آن را به گل و برگ و ریحان تشبیه کرده‌اند. این خط برای سهولت در نگارش ابداع شده‌است و خواسته‌اند سبک و روش محقق را در خلاصه‌نویسی بکار برده باشند. این خط نمایانگر سادگی، صراحت، قدرت، پایداری، دانش، انضباط و معنویت است و روحیه ای آرام و درونگرا دارد.

خط ثلث:
یکی از شیوه‌های بسیار مهم در خوشنویسی اسلامی است.خط ثلث با ساختاری ایستا و موقر، بیشتر در تزئین کتاب‌ها و کتیبه‌ها به‌کار رفته‌است. تکامل تدریجی ثلث به عنوان خطی تزئینی توسط ابن مقله، ابن‌بواب و یاقوت مستعصمی شکل گرفت. ابن‌بواب زیبایی و ظرافت را با خط ثلث همراه کرد. خط ثلث در ایران برای نوشتن عنوان سوره‌های قرآن کریم، پشت جلدنویسی، سرلوحه‌ها، و بخصوص در کتیبه‌ها و کاشی‌کاری‌ها بکار رفته‌است و هنوز نیز رایج است.
الف‌های کشیده و بلند و دوایر نسبتاً کم عمق و باز از خصوصیات این خط است. در خط ثلث کلمات گاهی مجزا و گاه خیلی تو در تو و سوار بر یکدیگر نوشته می‌شوند که به این علت گاهی خوانایی آن کم می‌شود. این خط از لحاظ ظاهری بی شباهت به خط محقق نیست با این تفاوت که در این خط برخلاف محقق دور حروف بیشتر و اندازه آنها کوچکتر است. در ثلث، حروف و کلمات، درشت ولی جمع و جورتر از محقق بوده و حلقه‌ها و گره‌ها باز و در برخی موارد بسته می‌گردند.
کتیبه ثلث در تاج محل هندوستان به خط امانت خان شیرازی
خط ثلث با امکان ایجاد ترکیب‌هایی زیبا و موقر بیشتر در کتیبه‌های تزئینی کتاب‌ها و بناهای مختلف مذهبی و گاه غیر مذهبی به‌کار رفته‌است.

خط توقیع:
این خط در زمان خلافت مأمون خلیفه عباسی ابداع و در قرن پنجم هجری کامل شد. این خط اغلب در کتابت فرمان ها و نامه ها و همچنبن در امضا به کار می‌رفته است و به همین دلیل به آن نام توقیع (به معنی امضا) دادند. مورد استفادهٔ این خط، بیشتر در نوشته‌های مهم حکومتی و دینی بوده است.
این خط از نظر خصوصیات ظاهری با خطوط ثلث و رقاع شباهت دارد، اما ظرافتش از ثلث بیشتر و ترکیباتش فشرده تر است. این ویژگی ها باعث سهولت و روانی آن در کتابت شده است.
در خط توقیع، حروف درشت‌تر و دارای ضخامت ِ بیشتر نسبت به رقاع هستند و قوس‌ها نیز کم انحناترند.
توقیع

خط رقاع:
این خط اغلب برای مکاتبات(رقعه ها) خصوصی بر روی کاغذهایی در ابعاد کوچک و یا نگارش کتاب‌ها و جزوات عرفی و غیر مذهبی به غیر قرآن یا ادعیه رواج داشت.
تفاوت خط توقیع با رقاع بیشتر در درشتی و ضخامت ِ بیشتر حروف نسبت به رقاع هستند و قوس‌ها نیز کم انحناترند.تداخل و تو در تو نوشتن در رقاع رایج نیست و حروف آن دارای هماهنگی و ترکیب یکسانند.
از نظر تشابه و مقایسه، جایگاه رقاع در مقابل خطوطی مانند نسخ و ثلث در خطوط ششگانه، شبیه به خط شکسته نستعلیق در مقابل خط نستعلیق در خوشنویسی ایرانی است.


در ادامه داستانِ خط به خطوط زیبای پارسی خوهیم رسید که در جلسه بعدی بیان خواهد شد.




نوع مطلب :
برچسب ها : انواع خط، رقاع، ثلث، کوفی،
لینک های مرتبط :


شنبه 14 مرداد 1396 05:27
I really like looking through an article that can make people think.
Also, thank you for allowing me to comment!
دوشنبه 9 مرداد 1396 22:09
Heya i am for the first time here. I found this board and
I in finding It really helpful & it helped me
out a lot. I hope to provide one thing again and help others such as you aided me.
چهارشنبه 7 تیر 1396 20:34
Hello, i feel that i noticed you visited my blog so i got here to return the favor?.I'm trying to to find things to improve my website!I suppose its good
enough to make use of some of your ideas!!
دوشنبه 5 تیر 1396 04:49
قلب از خود نوشتن در حالی که صدایی مناسب در
آیا واقعا نشستن خوب با من پس از برخی از زمان.
جایی در سراسر جملات شما
در واقع قادر به من مؤمن متاسفانه
تنها برای بسیار در حالی که کوتاه.
من با این حال مشکل خود را با
فراز در مفروضات و یک خواهد را خوب به کمک پر همه کسانی شکاف.

اگر شما در واقع که می توانید انجام
من را قطعا تا پایان در گم.
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 00:56
My programmer is trying to persuade me to move to .net from PHP.
I have always disliked the idea because of the costs.
But he's tryiong none the less. I've been using WordPress on various websites for about a year and am
anxious about switching to another platform. I have heard excellent things about blogengine.net.
Is there a way I can transfer all my wordpress content into it?
Any help would be really appreciated!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 08:12
Hello there! This article could not be written much better!
Going through this post reminds me of my previous roommate!
He always kept preaching about this. I am going to forward
this information to him. Fairly certain he'll have a very good
read. Thanks for sharing!
دوشنبه 28 فروردین 1396 15:23
hi!,I like your writing so much! percentage we communicate extra
approximately your post on AOL? I need an expert in this area to
unravel my problem. May be that's you! Taking a look ahead to look you.
دوشنبه 21 فروردین 1396 22:45
Hey There. I discovered your weblog the usage of
msn. This is a really well written article. I'll
make sure to bookmark it and return to read more of your useful information. Thank you for
the post. I will certainly return.
شنبه 12 فروردین 1396 00:38
I am extremely impressed with your writing skills as well as with the layout on your blog.
Is this a paid theme or did you customize it yourself?

Anyway keep up the excellent quality writing, it is rare to see a nice blog like this one these days.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر